Yayımlandığı R.Gazete : 28.04.2010-27565
Gıda ve Yem Amaçlı Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerinin İthalatı, İşlenmesi, İhracatı, Kontrol ve Denetimine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
MADDE 1 – 26/10/2009 tarihli ve 27388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ve Yem Amaçlı Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerinin İthalatı, İşlenmesi, İhracatı, Kontrol ve Denetimine Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dördüncü fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasından sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkra eklenmiş, diğer fıkralar teselsül ettirilmiştir.
“(3) Komite, ticarete konu olan ve risk değerlendirmesi yapılması sonucu Avrupa Birliğinde tüketime uygun olduğuna dair onaylanmış genler hakkında değerlendirme yapar. Değerlendirme sonucu bu onaylı genler arasından uygun görülenlerin listesi Bakanlığa bildirilir.”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bentler eklenmiştir.
“ç) Ticarete konu olan ve risk değerlendirmesi yapılması sonucu Avrupa Birliğinde tüketime uygun olduğuna dair onaylanmış genler hakkında değerlendirme yapmak ve yapılan değerlendirme sonucu bu onaylı genler arasından uygun görülenleri Bakanlığa bildirmek.
d) GDO’lu ürünlerle ilgili etiketleme koşullarını belirlemek.”
MADDE 4 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 5 – Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
|
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin |
||
|
Tarihi |
Sayısı |
|
|
26/10/2009 |
27388 |
|
|
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin |
||
|
Tarihi |
Sayısı |
|
|
1- |
20/11/2009 |
27412 |
|
2- |
20/1/2010 |
27468 |
Yayımlandığı R.Gazete : 26.10.2009-27388
Gıda ve Yem Amaçlı Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerinin İthalatı, İşlenmesi, İhracatı, Kontrol ve Denetimine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Yayımlandığı R.Gazete: 20.11.2009-27412
Gıda ve Yem Amaçlı Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerinin İthalatı, İşlenmesi, İhracatı, Kontrol ve Denetimine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik
Yayımlandığı R.Gazete: 20.01.2010-27468
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 –(1) Bu Yönetmeliğin amacı, insan yaşamı ve sağlığı, hayvan sağlığı ve refahı, tüketici çıkarları ve çevrenin en üst düzeyde korunması için genetiği değiştirilmiş organizma ve ürünleri ile genetiği değiştirilmiş organizma ve ürünlerini içeren gıda ve yem maddeleri hakkında karar verme, işleme, ithalat, ihracat, izleme, tescil, etiketleme, kontrol ve denetim ile ilgili usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2 –(1) Bu
Yönetmelik;
a) Tohumluklar dışındaki genetiği
değiştirilmiş organizma ve ürünleri ile genetiği değiştirilmiş organizma
ve ürünlerini içeren gıda ve yem maddeleri hakkında karar verme, işleme,
ithalat, ihracat, izleme, tescil, etiketleme, kontrol ve denetim ile
ilgili usul ve esasları kapsar.
b) Sağlık Bakanlığınca ruhsat veya izin verilen ürünleri kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 18/4/2006 tarihli ve 5488 sayılı Tarım Kanununun 10 uncu maddesi, 7/8/1991 tarihli ve 441 sayılı Tarım ve Köyişleri Bakanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 27/5/2004 tarihli ve 5179 sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun, 29/5/1973 tarihli ve 1734 sayılı Yem Kanunu ile 29/6/2001 tarihli ve 4703 sayılı Ürünlere İlişkin Teknik Mevzuatın Hazırlanmasına Dair Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4 –(1) Bu
Yönetmelikte geçen;
a) Ayırıcı kimlik: Aktarılan her bir gen için bir kod ve her bir GDO
için ise, taşıdığı genin kodunu da içeren nümerik ve alfa nümerik
kodlama sistemini,
b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,
c) GDO: Genetik yapısı değiştirilmiş
organizmayı,
ç) Genetik yapısı değiştirilmiş organizma:
Modern biyoteknoloji kullanılarak genetik
materyali değiştirilmiş olan, insan haricindeki organizmayı,
d) GDO ve ürünleri: GDO, GDO içeren, GDO lardan oluşan, GDO içerdiği
hâlde GDO lardan oluşmayan ve/veya kısmen veya tamamen GDO lardan elde
edilen ürünleri,
e) GDO lu gıda: GDO, GDO içeren veya GDO dan üretilen bileşen içeren
veya GDO dan üretilen gıda maddelerini,
f) GDO lu ürün: GDO, GDO içeren veya GDO dan üretilen bileşen içeren
veya GDO dan üretilen ürünleri,
g) GDO lu yem: GDO, GDO içeren veya GDO dan üretilen bileşen içeren veya
GDO dan üretilen yem maddelerini,
ğ) GDO suz eşdeğer ürün: Genetik değiştirme
teknolojisi uygulanmayan eşdeğer gıda veya yemi,
h) Gen sahibi: GDO ve ürünlerinde değiştirilmiş olan gen ya da genlerin
patent hakkını elinde tutanı,
ı) İzleme: Bir GDO ve ürününün, biyolojik çeşitlilik, bitki, hayvan ve
insan sağlığı üzerindeki etkilerini belirlemek üzere bir program
dâhilinde yürütülen gözlem, analiz ve kontrolleri,
i) İzlenebilirlik: GDO ve ürünlerinin, üretim ve dağıtım zinciri boyunca
her aşamada geriye dönük takibini, belirlenmesini ve tanımlanmasını,
j) KKGM: Koruma ve Kontrol Genel Müdürlüğünü,
k) Komite: Bu Yönetmelikle kuruluşu öngörülen bağımsız, bilimsel, teknik
risk değerlendirme komitesini,
l) Risk değerlendirme: GDO ve ürünlerinin, genetik
değişiklikten dolayı, insan, hayvan ve bitki sağlığı, biyolojik
çeşitlilik ve çevre üzerinde, doğrudan veya dolaylı, derhal veya
gecikmeli sebep olabileceği risklerin ve risk kaynağının olumsuz etkiye
sebep olma potansiyelinin test, analiz, deneme gibi bilimsel yöntemlerle
belirlenmesi ve değerlendirilmesi sürecini,
m) Risk yönetimi: Risk değerlendirme sonucunda öngörülen ve/veya tahmin
edilen olumsuz etkilerin gerçekleşmesini önlemek veya gerçekleşmesi
durumunda zararı en az seviyede ve kontrol altında tutarak ortadan
kaldırmak, GDO ve ürününün izin verilen amaç ve kurallar dâhilinde
kullanılmasını ve muamelesini sağlamak amacıyla alınan önlemleri,
n) TAGEM: Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğünü,
o) TÜBİTAK: Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumunu,
ö) TÜGEM: Tarımsal Üretim ve Geliştirme Genel Müdürlüğünü,
p) Uzmanlar listesi: GDO ile ilgili çalışmalara yön verecek Bakanlık
tarafından oluşturulan uzman listesini
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler ve İzin Koşulları
Genel hükümler
MADDE 5 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerine aykırı olan GDO lu gıda ve yemlerin işleme ve
tüketim amacıyla ithali, piyasaya sürülmesi, tescili, ihracatı ve
transit geçişleri yasaktır. Gümrük idarelerince bu Yönetmelik
kapsamındaki ürünler için GDO ya ilişkin ek bir belge aranmaz.
(2) İthal edilen, üretilen veya dağıtımı yapılan GDO lu gıda veya yemin
çevre, insan veya hayvan sağlığı açısından olumsuzluğu tespit
edildiğinde, gıda veya yem işletmecisi sağlığı ve çevreyi korumak
amacıyla gerekli tedbirleri almak, Bakanlığı, diğer ilgili mercileri ve
tüketicileri acilen bilgilendirmek ve söz konusu gıda veya yemi,
piyasadan geri çekmek zorundadır.
(3) GDO lu ürünlerin, bebek mamaları ve bebek formülleri, devam mamaları
ve devam formülleri ile bebek ve küçük çocuk ek besinlerinde
kullanılması yasaktır.
(4) İnsan ve hayvan tedavisinde kullanılan antibiyotiklere karşı direnç
genleri içeren GDO ve ürünlerinin ithalatı ve piyasaya sunulması
yasaktır.
(5) Bakanlık, GDO lu gıda ve yemlerin ithalat ve ihracat kapılarıyla
ilgili gerektiğinde düzenleme yapabilir.
(6) Gıda veya yem, GDO lardan biri ya da birkaçını toplamda en az % 0,9
oranında içeriyor ise, GDO lu olarak kabul edilir.
(7) Gıda veya yemin % 0,5 ten fazla izin verilmeyen GDO içermesi halinde
ithalatına, işlenmesine, nakline, dağıtımına ve satışına izin verilmez.
(8) GDO suz ürünlerin etiketinde ürünün GDO suz olduğuna dair ifadeler
bulunamaz.
(9) Bu Yönetmelikte yer almayan hususlarda Bakanlık her türlü
düzenlemeyi yapmaya ve tedbiri almaya yetkilidir.
İzin koşulları
MADDE 6 – (1) Her bir
GDO için, bilimsel esaslara göre değiştirilmiş gen ya da genler esas
alınarak bir defaya mahsus olmak üzere Komiteler tarafından risk
değerlendirmesi yapılır.
(2) Her bir risk değerlendirmesinin sonucuna göre GDO lu gıda veya yemin
çevre, insan veya hayvan sağlığı ile diğer inceleme konularında herhangi
bir olumsuzluğun tespit edilmediğine dair bir karar belgesi hazırlanır.
Karar belgesi en az aşağıdaki hususları içerir:
a) İznin geçerlilik süresi,
b) GDO ve ürünlerinin ithalatı için uygulanacak kural ve işlemler,
c) Kullanım amacı ve kısıtlamalar,
ç) Risk yönetimi, piyasa denetimi ve gerektiğinde aşamalı üretim
planlaması,
d) İzleme ve izlenebilirlik koşulları,
e) Belgeleme ve etiketleme koşulları,
f) Ambalajlama, taşıma, muhafaza ve nakil kuralları,
g) İşleme ile atık ve artık arıtım ve imha koşulları,
ğ) Güvenlik ve acil durum tedbirleri,
h) Kullanım ile ilgili yıllık raporlama koşulları,
ı) Devir ve/veya kullandırmaya ilişkin koşulları,
i) Tedarik ve amaca göre kullanım ve işleme koşulları.
(3) Bakanlık onaydan önce, GDO ile ilgili Komite kararını kamuoyunun
görüşlerine açabilir.
(4) Komitenin kararı, Bakanlık onayından sonra yürürlüğe girer.
(5) Bakanlık, izin verilen GDO ve diğer GDO larla ilgili bilgileri
Bakanlık internet sitesinde yayımlar.
(6) İzin verilen GDO ve ürünlerinin kayıt altına alınması ve ürünün her
aşamada takibinin sağlanması amacıyla, GDO ve ürünlerini ithal edenler,
işleyenler ve piyasaya sunanlar Bakanlığa beyanda bulunmak, GDO ve
ürünlerini GDO içerdiğine dair belgeler eşliğinde nakletmek, taşımak ve
etiketleme kurallarını uygulamakla yükümlüdür.
(7) İzin, karar belgesinde belirtilen koşulların ihlali veya olası zarar
ve risklerle ilgili yeni bilimsel bilgilerin edinilmesi, kullanım
sonucunda olumsuz sonuçların ortaya çıkması durumunda, Bakanlıkça iptal
edilir. İzni iptal edilen GDO ve ürünleri toplatılır ve imha edilir.
(8) Karar belgesinde belirtilen hususlara uyulmaması hâlinde izin iptal
edilir. İznin iptal gerekçesine göre idari yaptırımlar uygulanır.
(9) GDO lu ürünler, izin verilen amaçlar dışında kullanılamaz.
(10) Gen sahibi, GDO ve ürünleriyle ilgili olarak yeni bir risk ya da
risk şüphesini öğrendiği takdirde durumu derhal Bakanlığa rapor etmek ve
tedbir almakla yükümlüdür.
(11) Gen sahibi, aldığı izne konu olan GDO ve ürünlerinin satışı ve
dağıtımı sırasında taşıma, depolama, işleme ve ambalajlama gibi
işlemlere ilişkin güvenlik kuralları ve tedbirler hakkında alıcıları
bilgilendirmekle yükümlüdür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Komite, Başvuru ve Çalışma Grupları
Komite
MADDE 7 – (1) Bakanlık
tarafından GDO ile ilgili bilimsel ve teknik verileri araştıracak,
yorumlayacak ve görüş oluşturacak, görev süreleri iki yıl olan uzmanlar
listesi teşkil edilir. Uzmanlar listesi, Bakanlık TAGEM, TÜGEM, KKGM
birimlerinden temsilciler ile üniversiteler, TÜBİTAK ve araştırma
enstitülerinde görevli konu ile ilgili uzman veya öğretim üyelerinden
oluşur. Uzmanlar listesinden Bakanlık tarafından belirlenecek on bir
üyeden oluşacak bir komite her bir başvuru için ayrıca oluşturulur.
(2) Komitenin sekretaryası TAGEM tarafından yürütülür. Komite TAGEM in
daveti üzerine toplanır.
(3) Komite en az dokuz üye ile toplanır. Komite her başvuru için bir
başkan seçer. Kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır.
Lehte ve aleyhteki kararların gerekçeleri sahipleri tarafından yazılıp
imzalanarak, karar ekinde yer almak üzere başkana teslim edilir.
(4) Komite, başvuruları toplantının ilk gününden başlamak üzere doksan
gün içinde karara bağlamak zorundadır. Ek bilgi ve belge istendiğinde bu
süre durdurulur. Komite tarafından ek bilgi ve belgenin talep edilmesi
durumunda ek bilgi ve belgenin en fazla otuz gün içerisinde tamamlanması
zorunludur.
(5) Komitenin başvuruyu reddetmesi durumunda aynı ürün için ret
tarihinden itibaren bir yıl dolmadan ve yeni bilimsel veri ve bulgular
sunulmadan yeniden başvuru yapılamaz.
(6) Komiteye sunulan bilgilerin üçüncü şahıslarla veya kamuoyuyla
paylaşılması, başvuru sahibinin talebi dikkate alınarak Komitenin iznine
tabidir.
(7) Komite, her türlü iş ve işlemlerinde Bakanlığa karşı sorumludur.
Komitenin görev ve yetkileri
MADDE 8 – (1)
Komitenin görev, yetki ve yükümlülükleri aşağıda belirtilmiştir:
a) Yapılan başvurularla ilgili değerlendirmeler yapmak, hazırlanan
raporu Bakanlığa sunmak,
b) Yapılan bir başvuru ile ilgili olarak işlem sürecinde Bakanlık izni
olmadan herhangi bir açıklama yapmamak, bilgi ve belge vermemek,
c) İhtiyaç duyması hâlinde uzmanlar listesinden danışma amacıyla
uzmanlardan bir veya birkaçını, en çok iki defa olmak kaydıyla
toplantılara davet etmek.
Başvuru
MADDE 9 – (1) GDO lu ürünün Komite tarafından ilk
değerlendirilmesinin yapılması amacıyla gen sahibi, aşağıdaki bilgi ve
belgelerle Bakanlığa başvuruda bulunmak zorundadır.
a) GDO nun yapısında değişikliğe neden olan gen veya genlerle ilgili
bilgi ve belgeler,
b) GDO nun tespitinde kullanılacak yöntem ve referans materyal ile
tespit için yapılacak iş ve işlemleri kolaylaştıracak her türlü bilgi,
belge ve destekleyici doküman,
c) Ayırıcı kimlik bilgileri,
ç) GDO ile ilgili risk değerlendirmeye esas bilgi ve bilimsel çalışma
sonuçları,
d) Kullanım amacı ve kısıtlamalarla ilgili talep ve bu talebi
destekleyen bilgi ve belgeler,
e) Kullanım ve üretim koşullarını açıklayan bilgi ve belgeler,
f) Risk yönetimi, otokontrol ve üretim planlaması ile ilgili bilgi ve
belgeler,
g) İzleme ve izlenebilirlik koşullarının nasıl olacağını açıklayıcı
bilgi ve belgeler,
ğ) İşleme sonucu atık ve artıkların arıtım ve imha koşullarını
açıklayıcı bilgi ve belgeler,
h) Güvenlik ve acil durum tedbir planı ve uygulamaları ile ilgili
açıklayıcı bilgi ve belgeler,
ı) Devir veya kullandırmaya müsaade edilip edilmeyeceği, müsaade
edilmesi durumunda uyulması öngörülen şartlar,
i) Başvuru yapılan GDO lu gıda veya yemin taşıma, muhafaza ve nakil
koşulları,
j) Başvuru yapılan gen veya genlerin, geliştirilmiş oldukları ülkede
başvuru yılından en az üç yıl öncesinde tescil edildiğini, piyasada
satışının serbest olduğunu gösterir bilgi ve yetkili mercilerden alınmış
onaylı belgeler,
k) Çeşidin başta tescil edildiği ülke olmak üzere ilgili mevzuatın
uygulanmakta olduğu ülkelerde de ticari olarak üretildiğini gösterir
bilgi ve yetkili mercilerden alınmış onaylı belgeler,
l) Türkiye flora ve faunası için potansiyel bir tehlike oluşturmasını
engellemek üzere GDO nun Türkiye’de yakın akraba ve yabanileri olan
türlere ait olmadığını gösterir bilgi ve belgeler.
(2) Komite, gerek gördüğü durumlarda ek bilgi ve belgeler de
isteyebilir.
(3) Komite tarafından istenilen belge ve bilgilerin süresi içinde temin
edilmemesi durumunda başvuru reddedilir.
(4) Yapılan bir başvurunun sonucu diğer başvurular için emsal teşkil
etmez. Yapılan bir başvuruya verilen izin başvurulan ve takip eden
ithalatlar için geçerlidir. Ancak, ithalatın gerçekleştirilebilmesi için
ilgili diğer mevzuat hükümlerinin de yerine getirilmesi zorunludur.
Çalışma grupları
MADDE 10 – (1) Aşağıdaki konularda çalışma yapmak
üzere; uzmanlar listesinden oluşan, üye sayısı ve çalışma süresi TAGEM
tarafından belirlenen çalışma grupları kurulabilir:
a) Uluslararası gelişmeleri izleyerek ülkenin GDO ve ürünleriyle ilgili
politika ve stratejileri için önerilerde bulunmak,
b) Hassas tüketici grupları için GDO ve ürünleriyle ilgili
değerlendirmeler yaparak tavsiyelerde bulunmak,
c) Uluslararası kullanımda bulunan GDO ve ürünleriyle ilgili
değerlendirmeler yaparak Bakanlığa önerilerde bulunmak,
ç) GDO çalışması yapılmış ve üretime sunulmuş riskli ürünleri
belirleyerek ilgili kurumları bilgilendirmek,
d) Biyogüvenlikle ilgili yakın, orta ve uzun vadeli risk senaryoları
hazırlamak ve bunlarla ilgili çözüm önerileri sunmak,
e) Ülke ihtiyaçları dikkate alınarak, özellikle acil durum tedbirleri
ile ilgili önerilerde bulunmak.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
GDO lu Ürünlerin İthalatı, İşlenmesi ve Depolanması, İhracatı,
Etiketlenmesi,
İzleme ve İzlenebilirlik, Denetim ve Kontrolü
İthalat
MADDE 11 – (1) Komite tarafından değerlendirilmesi
yapılarak Karar belgesinde ithalatı uygun görülmüş GDO ve ürünlerinin
ithalatında aşağıdaki hususlar dikkate alınır:
a) GDO ve ürünlerinin üretildiği ülkenin yetkili otoritesinden parti
numarası, miktarı ve GDO çeşidini belirten belge aranır.
b) Ürünün üretildiği ülke dışında başka bir ülkeden yüklenmesi durumunda
üretici ülkenin vermiş olduğu belgeyle beraber yüklendiği ülkenin
yetkili otoritesince düzenlenmiş, parti numarası, miktarı ve GDO
çeşidini belirten belge aranır.
c) Bakanlık, kontrol ve denetim amaçlı analizler yapabilir.
ç) Yapılacak analizlerin sıklığı, risk esasına göre Bakanlıkça
belirlenir.
(2) GDO riski taşıyan ancak, GDO suz ürün olduğu taahhüt edilen
ürünlerin ithalatında aşağıdaki esaslar uygulanır:
a) İthalatta, GDO riski taşıması nedeniyle analize tabi tutulacak
ürünler ve bunların sıklıkları Bakanlık onayı ile belirlenir.
Gerektiğinde yine Bakanlık onayı ile güncellenir.
b) Belirlenen analiz sıklıklarına göre ürünlerin analizi yaptırılır.
Analiz sonucunun uygun olması durumunda söz konusu ürünlerin ülkeye
girişine izin verilir.
c) Yapılan analiz sonucunda GDO lu olduğu tespit edilen ürünün ülkeye
girişine izin verilmez. Söz konusu ithalatçı ve ihracatçı firma ve ülke
risk listesine alınır.
(3) Tespit ve kontrol işlemleri için istenecek her türlü analiz yöntemi
ve analizlerde kullanılan özel ürünler de dâhil, bilgi, belge, ürün ve
malzemeyi temin etmekle ithalatçı yükümlüdür.
GDO lu ürünlerin işlenmesi ve depolanması
MADDE 12 – (1) İthal edilen GDO ve ürünlerinin gıda
veya yem maddelerinin üretiminde kullanılabilmesi için bu ürünlerin
izin, ruhsat ve tescil başvurularında gıda veya yem işletmecisi, gıda
veya yem mevzuatında belirtilenlere ilave olarak aşağıda belirtilen
şartları sağlamak zorundadır:
a) Hammadde olarak kullanmak üzere temin ettiği GDO ve ürünleri ile
ilgili aşağıdaki bilgi ve belgeleri bir ay içerisinde Bakanlığa vermek;
1) Ürünü kimden, ne miktarda temin ettiği ile ilgili bilgiler,
2) Bu ürünlerin ne amaçla kullanılacağı,
3) Etiket ve/veya GDO ve ürünlerinin beraberinde taşınması zorunlu
belgelerin sureti.
b) GDO suz gıda veya yem, GDO lu gıda veya yemin işlendiği hattan farklı
bir hatta üretilmeli ve depolanmalıdır. Aynı üretim hattının
kullanılması durumunda, üretim hattında gerekli temizliği yapmak,
c) İşleme sonrası risklerin öngörülmesi hâlinde acil tedbir planları,
muhafaza ve nakil koşullarıyla ilgili ek tedbirleri Bakanlığa bildirmek,
ç) Atık ve artıkların güvenli arıtım ve imha koşullarını belirleyerek
Bakanlığa bildirmek.
GDO lu ürünlerin ihracatı
MADDE 13 – (1) İhracatta alıcı ülkenin talebi
doğrultusunda işlem yapılır. Alıcı ülkenin GDO ile ilgili talebinin
olmaması durumunda genel ihracat mevzuatına göre işlemler
gerçekleştirilir.
Gıdaların etiketlenmesi
MADDE 14 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre izin
verilen GDO lu gıdaların % 0,9 un üzerinde GDO içermesi hâlinde,
16/11/1997 tarihli ve 23172 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda
Kodeksi Yönetmeliğinde yer alan gerekliliklere ilave olarak aşağıdaki
hususlar çerçevesinde etiketlenmeleri zorunludur.
a) GDO lu gıdanın tek bileşenden oluşması durumunda “genetik
olarak değiştirilmiştir” veya ürün ismi ya da hammaddenin ismi “genetik
olarak değiştirilmiş ...........’den üretilmiştir” ifadesi ile birlikte
etiket üzerinde yer almak zorundadır.
b) GDO lu gıdanın birden fazla bileşen ihtiva etmesi durumunda, ürün
ismi ya da bileşen ismi, “genetik olarak
değiştirilmiş ..........” veya “genetik
olarak değiştirilmiş ….......’den üretilmiştir” ifadeleri ile birlikte
bileşen listesinde söz konusu bileşenden hemen sonra gelecek şekilde
parantez içerisinde yer almak zorunda olup, parantez içindeki ifade
diğer bileşenlerle aynı karakter büyüklüğünde olmalıdır.
c) GDO lu dökme gıdaların beraberinde, etiket bilgilerini içeren belge
bulundurulmak zorundadır.
ç) Yukarıda belirtilen etiketleme gerekliliklerinin yanı sıra, GDO lu
gıdaların GDO suz eşdeğer ürünlerden; bileşimi, beslenme etkileri veya
beslenme değeri, kullanım amacı açısından farklılık gösterdiği
durumlarda, bu hususlar etiket üzerinde belirtilmelidir. Besin
bileşeninde farklılık gösteren GDO lu gıdalarda, beslenme etiketlemesi
yapılması zorunludur.
d) GDO lu gıdaların GDO suz eşdeğer ürünlerden farklı olması durumunda,
tüketilmesi sonucunda sağlık riski oluşturabilecek tüketici gruplarına
ait uyarıların etiket üzerinde belirtilmesi zorunludur.
e) GDO kullanılarak elde edilen gıdanın GDO suz eşdeğerinin olmaması
durumunda, söz konusu ürünün doğası ve özelliklerine ait bilgilerin Türk
Gıda Kodeksinde belirtilen hükümlere uygun olarak etiket üzerinde
belirtilmesi zorunludur.
Yemlerin etiketlenmesi
MADDE 15 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine göre, yem veya
yemlik madde olarak kullanımına izin verilen GDO lu yemlerin % 0,9 un
üzerinde GDO içermesi hâlinde, yem mevzuatında yer alan etiket
gerekliliklerine ilave olarak aşağıdaki şekilde etiketlenmesi
zorunludur.
a) GDO lu yemin özel adının yanında parantez içinde “genetik
olarak değiştirilmiş ………” ifadesi bulunmalıdır. Bu ifade yem bileşen
listesi altında dip not olarak da yer alabilir. Bu durumda yazı karakter
büyüklüğünün listede belirtilen ürünlerin karakter büyüklüğünden az
olmaması gerekir.
b) GDO dan elde edilen yemin adının yanında parantez içinde “genetik
olarak değiştirilmiş ………’den elde edilmiştir” ifadesi yer almalıdır. Bu
ifade yem bileşen listesi altında dip not olarak da yer alabilir. Bu
durumda yazı karakter büyüklüğünün listede belirtilen ürünlerin karakter
büyüklüğünden az olmaması gerekir.
c) GDO lu dökme yemlerin beraberinde, etiket bilgilerini içeren belge
bulundurulmak zorundadır.
ç) GDO lu yemin GDO suz eşdeğerinden farklı olması hâlinde bileşiminin,
besleme özelliklerinin, kullanım amacının, belirli hayvan türü ya da
kategorisi için yapılan sağlık beyanlarının etiket üzerinde
bulundurulması zorunludur.
d) GDO lu yemin GDO suz eşdeğeri yok ise, o yemin yapısı ve
karakteristikleri ile ilgili uygun bilgilerin etiket üzerinde
bulundurulması zorunludur.
İzleme ve izlenebilirlik
MADDE 16 – (1) GDO ve ürünlerini ithal veya ihraç eden,
işleyen, depolayan, dağıtan ve tüketime sunanlar, son tüketiciye
ulaşıncaya kadar olan süreçte gerekli kayıtları tutmak ve
izlenebilirliği sağlamak, ayırıcı kimlik numarası ile ilgili tüm bilgi
ve belgeleri ürün ile birlikte bulundurmak zorundadır.
(2) GDO ve ürünlerini ithal veya ihraç eden, işleyen, depolayan, dağıtan
ve tüketime sunanların, ürünlerle ilgili bilgi ve belgeleri yirmi yıl
saklaması ve bu belgelerle ilgili bir kayıt sistemine sahip olması
zorunludur.
(3) GDO ve ürünleri ile ilgili olarak karar belgesinde belirtilen
koşullara uyulup uyulmadığı Bakanlık tarafından görevlendirilen birimler
tarafından izlenir. Şikâyet durumunda Bakanlık tarafından
görevlendirilen birimler bu Yönetmelik hükümleri ile birlikte ilgili
mevzuata göre işlem yapar.
Denetim ve kontrol
MADDE 17 – (1) GDO ve ürünlerinin denetim ve
kontrolleri bu Yönetmelik hükümleri ile birlikte ilgili mevzuata göre
yapılır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Numune alma ve analiz
MADDE 18 – (1) GDO lu gıda ve yemin numune alma ve
laboratuvar analizleri ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.
İdari Yaptırımlar
MADDE 19 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı hareket
edenler hakkında;
a) 4703 sayılı Kanunun 11 inci ve 12 nci maddeleri,
b) 5179 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi,
c) 1734 sayılı Kanunun 12 nci, 13 üncü, 14 üncü maddeleri
uyarınca işlem tesis edilir.
Yürürlük
MADDE 20 – (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 21 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve
Köyişleri Bakanı yürütür.
Yayımlandığı R.Gazete: 20.11.2009-27412
MADDE 1 – 26/10/2009 tarihli ve 27388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ve Yem Amaçlı Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerinin İthalatı, İşlenmesi, İhracatı, Kontrol ve Denetimine Dair Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, altıncı, yedinci ve sekizinci fıkraları yürürlükten kaldırılmıştır.
“(1) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak, GDO lu gıda ve yemlerin işleme ve tüketim amacıyla ithali, piyasaya sürülmesi, tescili ve ihracatı yasaktır. GDO lu gıda ve yemlerin transit geçişine ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. Gümrük idarelerince, bu Yönetmelik kapsamındaki ürünler için GDO ya ilişkin ek bir belge aranmaz.”
MADDE 2 – Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“(1) Bakanlık tarafından GDO ile ilgili bilimsel ve teknik verileri araştıracak, yorumlayacak ve görüş oluşturacak, görev süreleri iki yıl olan uzmanlar listesi teşkil ettirilir. Uzmanlar listesi üniversiteler, TÜBİTAK ve araştırma kuruluşlarında görevli konu ile ilgili uzman veya öğretim üyelerinden oluşturulur. Her bir başvuru için, uzmanlar listesinde bulunanlar arasından, Bakanlıkça seçilecek on bir üyeden oluşan yeni bir komite teşkil ettirilir.”
MADDE 3 – Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (b) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.
“a) İthalatçı firmadan, GDO ve ürünlerinin üretildiği veya yüklendiği ülke yetkilileri tarafından düzenlenmiş ürünün miktarı ve aktarılan geni belirten belge veya uluslararası akredite bir laboratuvardan alınmış analiz raporu istenir.”
MADDE 4 – Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Bu Yönetmelik hükümlerine göre izin verilen GDO lu gıdaların, 16/11/1997 tarihli ve 23172 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliğinde yer alan gerekliliklere ilave olarak aşağıdaki hususlar çerçevesinde etiketlenmesi zorunludur.”
MADDE 5 – Aynı Yönetmeliğin 15 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“Bu Yönetmelik hükümlerine göre, yem veya yemlik madde olarak kullanımına izin verilen GDO lu yemlerin, yem mevzuatında yer alan etiket gerekliliklerine ilave olarak aşağıdaki şekilde etiketlenmesi zorunludur.”
MADDE 6 – Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 1 – (1) 26/10/2009 tarihinden önce kontrol belgesi alınmış ürünlerin ithalatında, bu ürünlerin Avrupa Birliğinin kabul ettiği kriterlere uygun olması koşulu ile, bu Yönetmeliğin 6 ncı, 9 uncu ve 11 inci madde hükümleri 1/3/2010 tarihinden itibaren uygulanır.”
MADDE 7 – Bu Yönetmelik 26/10/2009 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 8 – Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.|
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin |
|
|
Tarihi |
Sayısı |
|
26/10/2009 |
27338 |
Yayımlandığı R.Gazete: 20.01.2010-27468
MADDE 1 – 26/10/2009 tarihli ve 27388 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gıda ve Yem Amaçlı Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerinin İthalatı, İşlenmesi, İhracatı, Kontrol ve Denetimine Dair Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesi yürürlükten kaldırılmış ve aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce kontrol belgesi alınmış ürünlerin ithalatında, bu ürünlerin Avrupa Birliğinin kabul ettiği kriterlere uygun olması koşulu ile bu Yönetmeliğin 5 inci, 6 ncı, 9 uncu ve 11 inci madde hükümleri 1/3/2010 tarihinden itibaren uygulanır.”
MADDE 2 – Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 3 – Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Köyişleri Bakanı yürütür.
|
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin |
|
|
Tarihi |
Sayısı |
|
26/10/2009 |
27338 |
|
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin |
|
|
Tarihi |
Sayısı |
|
20/11/2009 |
27412 |