Örtü Altı Yetiştiricilik

Örtüaltı Üretimine Yönelik Verilen Destekler

Örtüaltı Üretimine Yönelik Verilen Destekleler

A- Yatırım Aşamasında Sağlanan Destekler

1. Düşük ve Sıfır Faizli Krediler

1.1. Yatırım ve İşletme Kredileri

Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında, kontrollü örtüaltı üretme koşullarına sahip en az bir dekar büyüklüğündeki seralarda Örtüaltı Kayıt Sistemi Yönetmeliği'ne uygun olarak yetiştiricilik yaptığı tespit edilen ve kayıt altına alınan üreticilere, Ziraat Bankası A.Ş. veya Tarım Kredi Kooperatiflerince 10 milyon TL üst limite kadar, %25 - % 75 arası faiz indirimi yapılmak suretiyle kredi kullandırılabilmektedir.

1.2. Sera Modernizasyonu

Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında, Mevcut sera işletmelerinin teknik altyapısının iyileştirilmesi amacıyla;

Yapı iskeleti, temel ve kurulum tekniğinin asgari şartları taşımayan sera işletmeleri ile Yapı iskeleti, temel ve kurulum tekniği bakımından asgari şartları taşıdığı tespit edilen ancak içerisinde, yetiştirilen ürünün kalite ve verimini artırıcı etkisi bulunan sabit ve/veya montajlı üretim sistemlerinin modernizasyon finansmanının karşılanması amacı 300 bin TL üst limite kadar sıfır faizli kredi kullandırılabilmektedir.

2. Kırsal Kalkınma Yatırımlarını Destekleme Programı

2.1. Ekonomik Yatırımlar

Kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesi projesi (KKYDP) çerçevesinde, alternatif enerji kaynakları kullanılarak, 3 dekardan küçük olmamak üzere yapılan sera projelerine (KDV hariç) 2 milyon TL üst limite kadar %50 hibe desteği sağlanabilmektedir.

2.2. Genç Çiftçi Projelerinin Desteklenmesi

Bu program; yirmi bin nüfusun altındaki yerleşim birimlerinde ikamet eden 18-40 yaşa arası genç çiftçileri kapsamakta olup, yatırım konuları arasında kontrollü örtüaltı yetiştiriciliği de bulunmaktadır. Bu destek kapsamında kabul edilen başvurularda, hibe sözleşmesi imzalanarak belirlenen şartların gerçekleşmeye göre en fazla 30 bin TL'ye kadar hibe yoluyla destek verilmektedir.

3. Mera Alanlarının Jeotermal Isıtmalı Teknolojik Seralara Tahsisi

25/2/2011 tarih ve 27857 sayılı Mera Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde;

Jeotermal kaynaklı teknolojik seralar için ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde mera, yaylak ve kışlaklarda bulunan jeotermal kaynakların ve jeotermal kaynakların bulunduğu aynı parselde bu kaynakların kullanılacağı teknolojik seralar ile bu alanların dışında bulunan jeotermal kaynağın,  teknolojik seralara taşınması veya iletilmesi için ihtiyaç duyulan yerlerin, zorunlu hallerde tahsis amacı değişikliği yapılabilmektedir.

4. Hazine Arazileri Kullanım İzni

Maliye Bakanlığı, Milli Emlak Genel Müdürlüğü'nce yayımlanan 324 ve 335 sıra sayılı Milli Emlak Tebliğleri uyarınca teknolojik ve jeotermal sera yatırımı konusunda;

En az 10 milyon ABD Doları karşılığı TL tutarında yatırım yapmayı ve yatırımın faaliyete geçmesinden itibaren en az on kişiye on yıl süreyle istihdam sağlamayı taahhüt eden yatırımcıya hazineye ait taşınmazların kullanma izni veya irtifak hakkı tesis edilebilmektedir.

5. Bölgesel Yatırım Teşvikleri

19.06.2012 tarih ve 28328 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar" ve bu Karar'a istinaden yayımlanan 20.06.2012 tarih ve 28329 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Kararın Uygulanmasına İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2012/1)" hükümleri uyarınca, yatırım teşvik bölgelerine göre değişmekle birlikte 5 ile 40 dekar arasındaki seracılık yatırımları; Yatırım Teşvikleri kapsamında; Gümrük Vergisi Muafiyeti, KDV İstisnası, Vergi İndirimi, Sigorta Primi Desteği, Yatırım Yeri Tahsisi ve Faiz desteği gibi değişik kalemlerde desteklerden faydalanabilmektedirler.

B- İşletme Aşamasında Sağlanan Destekler

Örtüaltı Kayıt Sistemine Kayıt yaptıran üreticilerimiz TARSİM, Bombus arısı, Biyolojik ve Biyoteknolojik Mücadele desteklemelerinden, ayrıca sübvansiyonlu kredilerden faydalanabilmektedirler.  

    • Mazot ve Gübre Desteği 13,34 TL/da,
    • Örtüaltı İyi Tarım Desteği, 150 TL/da,
    • TARSİM (Sera Sigortası) Desteği: Poliçenin % 50'si,
    • Örtüaltı Bombus Arısı Desteği: Dekara en fazla 2 adet olmak üzere 60 TL/Koloni,
    • Örtüaltı Bitkisel Üretimde Biyolojik ve Biyoteknolojik Mücadele Desteği  (paket toplamı 460 TL/da olacak şekilde)
    • Küçük Aile İşletmesi Desteği: 5 da altında arazisi olan seracılara yönelik 100 TL/da

Seracılık ve Örtüaltı Üretimimizde Mevcut Durum

Seracılık ve Örtüaltı üretimimizde mevcut durum

·Türkiyede 2017 yılında 30,8 milyon ton sebze üretilmiştir. Bu üretimin 23,4 milyon tonu açıkta, 7,4 milyon tonu örtüaltında üretilmiştir.

·Toplam örtüaltı varlığımız 737.177 dekara ulaşmıştır. 

·Örtüaltı varlığı bakımından Dünyada ilk dört ülke arasında Avrupa’da ise İspanya ile ilk sırada yer almaktayız.

·Ülkemizde son 10 yılda ortalama örtüaltı işletme büyüklüğü 2 da seviyesinden 4 dekara yükselmiştir.

·Son yıllarda Bakanlığımızca ve ilgili diğer kurumlarca sağlanan destek, hibe ve krediler ile modern şartlarda üretim yapan örtüaltı işletmeleri hızla artmaktadır. Bunların ortalama büyüklükleri 27 da seviyelerindedir.

·Ülkemiz örtüaltı bitkisel üretim değeri yaklaşık 10 milyar TL’dir.

·Ülkemiz örtüaltı üretimde Antalya %51’lik payla (3.2 milyon ton) birinci sıradadır.

·Bu ilimizi sırasıyla, Mersin %18 (1 milyon ton), Adana %11 (670 bin ton) ve Muğla %9 (527 bin ton) illeri takip etmektedir.

·Bu 4 ildeki toplam örtü altı üretimimiz yaklaşık 5.4 milyon ton ile Ülkemiz toplam örtüaltı üretiminin yaklaşık %90’nını oluşturmaktadır.​​

Örtüaltı Üretim Alanları Ve Üretim Miktarları

Ülkemiz Örtüaltı Alanları (Bin Dekar)


YıllarCam sera Plastik sera Yüksek tünel Alçak tünel Toplam
20026418061230536
20037016761185483
20047216966171478
20056517167164468
20108123182171564
201481299113157649
201580309113162664
201680329113170692
201786355120191752
% Değişim  2002-20173497971740
% Değişim 2016-2017886129


Ülkemiz Örtüaltı Üretim Miktarları (Bin Ton)

YıllarCam sera Plastik sera Yüksek tünel Alçak tünel Toplam
20029991.9803699234.271
20031.1882.1344048014.528
20041.2182.0413837134.354
20051.1822.1294127434.465
20101.3452.8956019105.750
20141.2593.5547449196.482
20151.2763.6768059636.720
20161.2894.0118381.0287.165
20171.3194.1687921.1047.383
% Değişim  2002-2017321111152073
% Değişim 2016-201724-573



İllere Göre Örtüaltı Alanları (2017)

İllere Göre Örtüaltı Alanları (2017)

İllerÖrtüaltı Tarım Alanı (Dekar)
Antalya278.063
Mersin190.047
Adana136.248
Muğla38.770
Aydın15.411
İzmir15.287
Samsun13.291
Hatay11.923
Burdur8.748
Isparta4.586
Amasya4.426
Bilecik3.851
Yalova3.660
Eskişehir3.205
Kocaeli2.305
Manisa1.888
Bartın1.752
İstanbul1.594
Denizli1.307
Zonguldak1.131
Tokat1.113
Bursa1.072
Şanlıurfa983
Afyonkarahisar866
Balıkesir812
Elazığ770
Uşak574
Kütahya567
Ankara563
Karabük540
Sakarya530
Çanakkale498
Çorum493
Diyarbakır449
Kahramanmaraş393
Kastamonu373
Sinop361
Tekirdağ312
Kırşehir278
Konya259
Mardin252
Adıyaman195
Ordu190
Trabzon178
Erzurum170
Giresun157
Van155
Sivas149
Aksaray137
Erzincan132
Çankırı111
Artvin109
Gümüşhane109
Düzce108
Edirne96
Nevşehir89
Kırklareli77
Batman60
Kayseri50
Siirt50
Ağrı48
Bolu44
Iğdır40
Yozgat31
Bingöl25
Bayburt23
Karaman22
Kırıkkale16
Kilis15
Osmaniye14
Malatya9
Hakkari5
Tunceli5
Ardahan0
Bitlis0
Gaziantep0
Kars0
Muş0
Niğde0
Rize0
Şırnak0
TOPLAM752.168

 


Sera Alanlarındaki Üretimin Grup Bazında Dağılımı

Sera alanlarımızın

      %95’inde sebze

      %4’ünde meyve

      %1’inde ise süs bitkileri yetiştirilmektedir.​

Örtüaltında Yetiştiren Ürünler

​2017 yılı TÜİK verilerine göre toplam örtüaltı üretimimizin %94'ü sebze, %6'sı meyve üretiminden oluşmaktadır. Domates %49 üretim payı ile birinci sırada yer almakta, bunu %14 ile hıyar ve %10 ile karpuz izlemektedir. (TÜİK,217)

Türlere göre örtüaltında yetiştirilen ürünlerin üretim miktarları için buraya tıklayınız.


Örtüaltı Üretimine Yönelik Verilen Destekler

Örtüaltı Üretimine Yönelik Verilen Destekleler

A – Yatırım Aşamasında

Tarımsal Üretime Dair Düşük Faizli Yatırım ve İşletme Kredisi Kullandırılmasına ilişkin Bakanlar Kurulu Kararı kapsamında, kontrollü örtüaltı üretme koşullarına sahip en az bir dekar büyüklüğündeki seralarda Örtüaltı Üretimin Kayıt Altına Alınması Hakkında Yönetmelik’e uygun olarak yetiştiricilik yapan üreticilere Ziraat Bankası veya Tarım Kredi Kooperatiflerince %25- % 50 arasında  indirim yapılmak suretiyle kredi kullandırılabilmektedir.

Kırsal kalkınma yatırımlarının desteklenmesi projesi çerçevesinde, alternatif enerji kaynakları (Jeotermal, Güneş enerjisi) kullanılarak yapılan sera projelerine belirli bir üst limite kadar %50 hibe desteği sağlanabilmektedir.

Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü’nce yayımlanan 324 ve 335 sıra sayılı Milli Emlak Tebliğleri uyarınca teknolojik ve jeotermal sera yatırımı yapacak müteşebbislere; belirli kriterler çerçevesinde hazineye ait taşınmazların kullanma izni veya irtifak hakkı tesis edilebilmektedir.

25/2/2011 tarih ve 27857 sayılı Mera Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde; “Jeotermal kaynaklı teknolojik seralar için ihtiyaç duyulan yerlerin tahsis amacı değişikliği taleplerinde istenecek bilgi ve belgeler ile tahsis amacı değişikliği yapılabilmektedir.

Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkında Karar çerçevesinde, seracılık yatırımlarında bölgelere göre değişen oranlarda teşvikler sağlanmaktadır.

B- Üretim Aşamasında

Örtüaltı Kayıt Sistemine Kayıt yaptıran üreticilerimiz TARSİM, Bombus arısı, Biyolojik ve Biyoteknolojik Mücadele desteklemelerinden, ayrıca sübvansiyonlu kredilerden faydalanabilmektedirler.

Mazot Desteği 4,00 TL/da, Gübre Desteği 5,00 TL/da, Toprak Analizi  Desteği 2,5 TL/da, Örtüaltı İyi Tarım Desteği 100 TL/da,

Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Desteği: 600 TL,

TARSİM (Sera Sigortası) Desteği: Poliçenin % 50’si,

Örtüaltı Bombus Arısı Desteği: Dekara en fazla 2 adet olmak üzere 60 TL/Koloni,

Örtüaltı Bitkisel Üretimde Biyolojik ve Biyoteknolojik Mücadele Desteği  (paket toplamı 430 TL/dekar olacak şekilde)​

Seracılık ve Örtüaltı Üretimimizde Mevcut Durum

Seracılık ve Örtüaltı üretimimizde mevcut durum

·Türkiyede yıllık ortalama 27 milyon ton yaş sebze üretilmektedir.

·Toplam6,1 milyon tonluk örtüaltı üretimimizin 5,9 milyon tonunu sebze grubu oluşturmaktadır.

·Toplam örtüaltı varlığımız 599.000 dekar olup, bunun 317.000 da’ı (%53) yüksek sistemlerden oluşmaktadır.

·Örtüaltı varlığı bakımından Dünyada ilk dört ülke arasında Avrupa’da ise İspanya ile ilk sırada yer almaktayız.

·Ülkemizde son 10 yılda ortalama örtüaltı işletme büyüklüğü 2 da seviyesinden 4da’a çıkmıştır.

·Son yıllarda Bakanlığımızca ve ilgili diğer kurumlarca sağlanan destek, hibe ve krediler ile modern şartlarda üretim yapan örtüaltı işletmeleri hızla artmaktadır. Bunların ortalama büyüklükleri 27 da seviyelerindedir.

·Ülkemizörtüaltı bitkisel üretim değeri yaklaşık 10 milyar TL’dir.

·Ülkemiz örtüaltı üretimde Antalya %51’lik payla (3.2 milyon ton) birinci sıradadır.

·Bu ilimizi sırasıyla, Mersin %18 (1 milyon ton), Adana %11 (670 bin ton) ve Muğla %9 (527 bin ton) illeri takip etmektedir.

·Bu 4 ildeki toplam örtü altı üretimimiz yaklaşık 5.4 milyon ton ile Ülkemiz toplam örtüaltı üretiminin yaklaşık %90’nını oluşturmaktadır.​​

Örtüaltı Üretim Alanları Ve Miktarları

Örtüaltı Üretim Alanları Ve Miktarları

Yıllar

Üretim Alanı (bin da)

Üretim Miktarı (bin ton)

Cam sera

Plastik  sera

Yüksek  tünel

Alçak tünel

Toplam  alan

Cam Sera

Plastik Sera

Yüksek Tünel

Alçak Tünel

Toplam Üretim

2002

64

180

61

230

536

999

1.980

369

923

4.271

2010

81

231

81

171

563

1.345

2.895

601

910

5.750

2011

78

239

107

176

600

1.237

3.132

828

942

6.139

Değişim % 2002-2011

21

32

76

-24

12

24

58

124

2

44

Kaynak : TUİK​

Örtüaltı Üretiminin Yoğun Olarak Yapıldığı İllerin Örtüaltı Alanları (2011)

Örtüaltı Üretiminin Yoğun Olarak Yapıldığı İllerin Örtüaltı Alanları (2011)


İller

Cam Sera

 (da)

Plastik Sera

(da)

Yüksek Tünel

(da)

Alçak Tünel

(da)

Toplam Alan (da)

Alan Payı

 (%)

Antalya

64.262

127.525

21.381

7.303

220.471

36,7

Mersin

6.456

68.070

54.137

24.413

153.076

25,5

Adana

16

655

3.168

114.380

118.219

19,7

Muğla

6.709

21.062

468

3.714

31.953

5,3

Samsun

0

267

6.472

14.070

20.809

3,5

Hatay

3

787

1.767

8.601

11.158

1,9

Aydın

50

669

7.725

1.575

10.019

1,7

İzmir

197

7.859

405

51

8.512

1,4

Bilecik

0

2.054

288

0

2.342

0,4

Yalova

10

280

1.427

0

1.717

0,3

Diğer İller

487

9.314

9.994

1.541

21.336

3,6

TOPLAM

78.190

238.542

107.232

175.648

599.612

100

Kaynak : TUİK​

Sera Alanlarımız

Sera alanlarımızın

      %95’inde sebze

      %4’ünde meyve

      %1’inde ise süs bitkileri yetiştirilmektedir.​

Örtüaltında Yetiştiren Önemli Sebze Türleri

ÜRÜNLER

Üretim Miktarı (ton)

Toplam Üretimdeki Pay (%)

Domates

3.092.083

50

Hıyar

1.003.535

16

Karpuz

722.447

12

Biber

384.661

6

Patlıcan

229.818

4

Kavun

118.833

2

''